Rig Veda Book 10: Hymn 97

या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा | मनैनु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च || शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः | अधाशतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कर्त || ओषधीः परति मोदध्वं पुष्पवतीः परसूवरीः | अश्वािव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः || ओषधीरिति मातरस्तद वो देवीरुप बरुवे | सनेयमश्वंगां वास आत्मानं तव पूरुष || अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष कर्ता | गोभाज इत्किलासथ यत सनवथ पूरुषम || यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव | विप्रः सौच्यते भिषग रक्षोहामीवचातनः || अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम | आवित्सिसर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये || उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते | धनंसनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष || इष्क्र्तिर्नाम वो माताथो यूयं सथ निष्क्र्तीः | सीराःपतत्र्णी सथन यदामयति निष कर्थ || अति विश्वाः परिष्ठा सतेन इव वरजमक्रमुः | ओषधीःप्राचुच्यवुर्यत किं च तन्वो रपः || यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे | आत्मायक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवग्र्भो यथा || यस्यौषधीः परसर्पथाङगम-अञ्गं परुष-परुः | ततोयक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव || साकं यक्ष्म पर पत चाषेण किकिदीविना | साकंवातस्य धराज्या साकं नश्य निहाकया || अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत | ताः सर्वाःसंविदाना इदं मे परावता वचः || याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः | बर्हस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः || मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत | अथो यमस्यपड्बीशात सर्वस्माद देवकिल्बिषात || अवपतन्तीरवदन दिव ओषधयस परि | यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः || या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः |

या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः | तासां तवमस्युत्तमारं कामाय शं हर्दे || या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पर्थिवीमनु | बर्हस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम || मा वो रिषत खनिता यस्मै चाहं खनामि वः | दविपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम || याश्चेदमुपश्र्ण्वन्ति याश्च दूरं परागताः | सर्वाः संगत्य वीरुधो.अस्यै सं दत्त वीर्यम || ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा | यस्मै कर्णोतिब्राह्मणस्तं राजन पारयामसि || तवमुत्तमास्योषधे तव वर्क्षा उपस्तयः | उपस्तिरस्तुसो.अस्माकं यो अस्मानभिदासति || yā oṣadhīḥ pūrvā jātā devebhyastriyughaṃ purā | manainu babhrūṇāmahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca || śataṃ vo amba dhāmāni sahasramuta vo ruhaḥ | adhāśatakratvo yūyamimaṃ me aghadaṃ kṛta || oṣadhīḥ prati modadhvaṃ puṣpavatīḥ prasūvarīḥ | aśvāiva sajitvarīrvīrudhaḥ pārayiṣṇvaḥ || oṣadhīriti mātarastad vo devīrupa bruve | saneyamaśvaṃghāṃ vāsa ātmānaṃ tava pūruṣa || aśvatthe vo niṣadanaṃ parṇe vo vasatiṣ kṛtā | ghobhāja itkilāsatha yat sanavatha pūruṣam || yatrauṣadhīḥ samaghmata rājānaḥ samitāviva | vipraḥ saucyate bhiṣagh rakṣohāmīvacātanaḥ || aśvāvatīṃ somāvatīmūrjayantīmudojasam | āvitsisarvā oṣadhīrasmā ariṣṭatātaye || ucchuṣmā oṣadhīnāṃ ghāvo ghoṣṭhādiverate | dhanaṃsaniṣyantīnāmātmānaṃ tava pūruṣa || iṣkṛtirnāma vo mātātho yūyaṃ stha niṣkṛtīḥ | sīrāḥpatatṛṇī sthana yadāmayati niṣ kṛtha || ati viśvāḥ pariṣṭhā stena iva vrajamakramuḥ | oṣadhīḥprācucyavuryat kiṃ ca tanvo rapaḥ || yadimā vājayannahamoṣadhīrhasta ādadhe |

ātmāyakṣmasya naśyati purā jīvaghṛbho yathā || yasyauṣadhīḥ prasarpathāṅgham-añghaṃ paruṣ-paruḥ | tatoyakṣmaṃ vi bādhadhva ughro madhyamaśīriva || sākaṃ yakṣma pra pata cāṣeṇa kikidīvinā | sākaṃvātasya dhrājyā sākaṃ naśya nihākayā || anyā vo anyāmavatvanyānyasyā upāvata | tāḥ sarvāḥsaṃvidānā idaṃ me prāvatā vacaḥ || yāḥ phalinīryā aphalā apuṣpā yāśca puṣpiṇīḥ | bṛhaspatiprasūtāstā no muñcantvaṃhasaḥ || muñcantu mā śapathyādatho varuṇyāduta | atho yamasyapaḍbīśāt sarvasmād devakilbiṣāt || avapatantīravadan diva oṣadhayas pari | yaṃ jīvamaśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ || yā oṣadhīḥ somarājñīrbahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ | tāsāṃ tvamasyuttamāraṃ kāmāya śaṃ hṛde || yā oṣadhīḥ somarājñīrviṣṭhitāḥ pṛthivīmanu | bṛhaspatiprasūtā asyai saṃ datta vīryam || mā vo riṣat khanitā yasmai cāhaṃ khanāmi vaḥ | dvipaccatuṣpadasmākaṃ sarvamastvanāturam || yāścedamupaśṛṇvanti yāśca dūraṃ parāghatāḥ | sarvāḥ saṃghatya vīrudho.asyai saṃ datta vīryam || oṣadhayaḥ saṃ vadante somena saha rājñā | yasmai kṛṇotibrāhmaṇastaṃ rājan pārayāmasi || tvamuttamāsyoṣadhe tava vṛkṣā upastayaḥ | upastirastuso.asmākaṃ yo asmānabhidāsati ||