Pocket Oracle

Library › Hinduism › The Rig Veda in Sanskrit

Rig Veda Book 10: Hymn 91

The Rig Veda in Sanskrit · 3 passages

1

सं जाग्र्वद्भिर्जरमाण इध्यते दमे दमूना इषयन्निळस पदे | विश्वस्य होता हविषो वरेण्यो विभुर्विभावासुषखा सखीयते || स दर्शतश्रीरतिथिर्ग्र्हे-गर्हे वने-वने शिश्रियेतक्ववीरिव | जनं-जनं जन्यो नाति मन्यते विश आक्षेति विश्यो विशं विशम || सुदक्षो दक्षैः करतुनासि सुक्रतुरग्ने कविः काव्येनासिविश्ववित | वसुर्वसूनां कषयसि तवमेक इद दयावा चयानि पर्थिवी च पुष्यतः || परजानन्नग्ने तव योनिं रत्वियमिळायास पदे घर्तवन्तमासदः | आ ते चिकित्र उषसामिवेतयो.अरेपसः सूर्यस्येवरश्मयः || तव शरियो वर्ष्यस्येव विद्युतश्चित्राश्चिकित्र उषसांन केतवः | यदोषधीरभिस्र्ष्टो वनानि च परिस्वयं चिनुषे अन्नमास्ये || तमोषधीर्दधिरे गर्भं रत्वियं तमापो अग्निंजनयन्त मातरः | तमित समानं वनिनश्च वीरुधोऽनतर्वतीश्च सुवते च विश्वहा || वातोपधूत इषितो वशाननु तर्षु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे | आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पर्थक छर्धांस्यग्ने अजराणि धक्षतः || मेधाकारं विदथस्य परसाधनमग्निं होतारम्परिभूतमं मतिम | तमिदर्भे हविष्या समानमित्तमिन महे वर्णते नान्यं तवत || तवामिदत्र वर्णते तवायवो होतारमग्ने विदथेषुवेधसः | यद देवयन्तो दधति परयाण्सि ते हविष्मन्तोमनवो वर्क्तबर्हिषः || तवाग्ने होत्रं तव पोत्रं रत्वियं तव नेष्ट्रं तवमग्निद रतायतः | तव परशास्त्रं तवमध्वरीयसि बरह्माचासि गर्हपतिश्च नो दमे || यस्तुभ्यमग्ने अम्र्ताय मर्त्यः समिधा दाशदुत वाहविष्क्र्ति | तस्य होता भवसि यासि दूत्यमुप बरूषेयजस्यध्वरीयसि || इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदान रचो गिरः सुष्टुतयःसमग्मत | वसूयवो वसवे जातवेदसे वर्द्धासु चिद वर्धनोयासु चाकनत ||

2

वसूयवो वसवे जातवेदसे वर्द्धासु चिद वर्धनोयासु चाकनत || इमां परत्नाय सुष्टुतिं नवीयसीं वोचेयमस्मा उशतेश्र्णोतु नः | भूया अन्तरा हर्द्यस्य निस्प्र्शे जायेवपत्य उशती सुवासाः || यस्मिन्नश्वास रषभास उक्षणो वशा मेषावस्र्ष्टास आहुताः | कीलालपे सोमप्र्ष्ठाय वेधसेह्र्दा मतिं जनये चारुमग्नये || अहाव्यग्ने हविरास्ये ते सरुचीव घर्तं चम्वीव सोमः | वाजसनिं रयिमस्मे सुवीरं परशस्तं धेहि यशसम्ब्र्हन्तम || saṃ jāghṛvadbhirjaramāṇa idhyate dame damūnā iṣayanniḷas pade | viśvasya hotā haviṣo vareṇyo vibhurvibhāvāsuṣakhā sakhīyate || sa darśataśrīratithirghṛhe-ghṛhe vane-vane śiśriyetakvavīriva | janaṃ-janaṃ janyo nāti manyate viśa ākṣeti viśyo viśaṃ viśam || sudakṣo dakṣaiḥ kratunāsi sukraturaghne kaviḥ kāvyenāsiviśvavit | vasurvasūnāṃ kṣayasi tvameka id dyāvā cayāni pṛthivī ca puṣyataḥ || prajānannaghne tava yoniṃ ṛtviyamiḷāyās pade ghṛtavantamāsadaḥ | ā te cikitra uṣasāmivetayo.arepasaḥ sūryasyevaraśmayaḥ || tava śriyo varṣyasyeva vidyutaścitrāścikitra uṣasāṃna ketavaḥ | yadoṣadhīrabhisṛṣṭo vanāni ca parisvayaṃ cinuṣe annamāsye || tamoṣadhīrdadhire gharbhaṃ ṛtviyaṃ tamāpo aghniṃjanayanta mātaraḥ | tamit samānaṃ vaninaśca vīrudho'ntarvatīśca suvate ca viśvahā || vātopadhūta iṣito vaśānanu tṛṣu yadannā veviṣadvitiṣṭhase | ā te yatante rathyo yathā pṛthak chardhāṃsyaghne ajarāṇi dhakṣataḥ || medhākāraṃ vidathasya prasādhanamaghniṃ hotāramparibhūtamaṃ matim | tamidarbhe haviṣyā samānamittamin mahe vṛṇate nānyaṃ tvat ||

3

tvāmidatra vṛṇate tvāyavo hotāramaghne vidatheṣuvedhasaḥ | yad devayanto dadhati prayāṇsi te haviṣmantomanavo vṛktabarhiṣaḥ || tavāghne hotraṃ tava potraṃ ṛtviyaṃ tava neṣṭraṃ tvamaghnid ṛtāyataḥ | tava praśāstraṃ tvamadhvarīyasi brahmācāsi ghṛhapatiśca no dame || yastubhyamaghne amṛtāya martyaḥ samidhā dāśaduta vāhaviṣkṛti | tasya hotā bhavasi yāsi dūtyamupa brūṣeyajasyadhvarīyasi || imā asmai matayo vāco asmadān ṛco ghiraḥ suṣṭutayaḥsamaghmata | vasūyavo vasave jātavedase vṛddhāsu cid vardhanoyāsu cākanat || imāṃ pratnāya suṣṭutiṃ navīyasīṃ voceyamasmā uśateśṛṇotu naḥ | bhūyā antarā hṛdyasya nispṛśe jāyevapatya uśatī suvāsāḥ || yasminnaśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣāavasṛṣṭāsa āhutāḥ | kīlālape somapṛṣṭhāya vedhasehṛdā matiṃ janaye cārumaghnaye || ahāvyaghne havirāsye te srucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ | vājasaniṃ rayimasme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasambṛhantam ||

Source: Internet Sacred Text Archive, file hin/rvsan/rv10091.htm.

Ask a question