Book 6: Chapter 65

1 nikumbhaṃ ca hataṃ śrutvā kumbhaṃ ca vinipātitam rāvaṇaḥ paramāmarṣī prajajvālānalo yathā 2 nairṛtaḥ krodhaśokābhyāṃ dvābhyāṃ tu parimūrchitaḥ kharaputraṃ viśālākṣaṃ makarākṣam acodayat 3 gaccha putra mayājñapto balenābhisamanvitaḥ rāghavaṃ lakṣmaṇaṃ caiva jahi tau savanaukasau 4 rāvaṇasya vacaḥ śrutvā śūro mānī kharātmajaḥ bāḍham ity abravīd dhṛṣṭo makarākṣo niśācaraḥ 5 so 'bhivādya daśagrīvaṃ kṛtvā cāpi pradakṣiṇam nirjagāma gṛhāc chubhrād rāvaṇasyājñayā balī 6 samīpasthaṃ balādhyakṣaṃ kharaputro 'bravīd idam ratham ānīyatāṃ śīghraṃ sainyaṃ cānīyatāṃ tvarāt 7 tasya tadvacanaṃ śrutvā balādhyakṣo niśācaraḥ syandanaṃ ca balaṃ caiva samīpaṃ pratyapādayat 8 pradakṣiṇaṃ rathaṃ kṛtvā āruroha niśācaraḥ sūtaṃ saṃcodayām āsa śīghraṃ me ratham āvaha 9 atha tān rākṣasān sarvān makarākṣo 'bravīd idam yūyaṃ sarve prayudhyadhvaṃ purastān mama rākṣasāḥ 10 ahaṃ rākṣasarājena rāvaṇena mahātmanā ājñaptaḥ samare hantuṃ tāv ubhau rāmalakṣmaṇau 11 adya rāmaṃ vadhiṣyāmi lakṣmaṇaṃ ca niśācarāḥ śākhāmṛgaṃ ca sugrīvaṃ vānarāṃś ca śarottamaiḥ 12 adya śūlanipātaiś ca vānarāṇāṃ mahācamūm pradahiṣyāmi saṃprāptāṃ śuṣkendhanam ivānalaḥ 13 makarākṣasya tac chrutvā vacanaṃ te niśācarāḥ sarve nānāyudhopetā balavantaḥ samāhitāḥ 14 te kāmarūpiṇaḥ śūrā daṃṣṭriṇaḥ piṅgalekṣaṇāḥ mātaṃgā iva nardanto dhvastakeśā bhayānakāḥ 15 parivārya mahākāyā mahākāyaṃ kharātmajam abhijagmus tadā hṛṣṭāś cālayanto vasuṃdharām

abhijagmus tadā hṛṣṭāś cālayanto vasuṃdharām 16 śaṅkhabherīsahasrāṇām āhatānāṃ samantataḥ kṣveḍitāsphoṭitānāṃ ca tataḥ śabdo mahān abhūt 17 prabhraṣṭo 'tha karāt tasya pratodaḥ sārathes tadā papāta sahasā caiva dhvajas tasya ca rakṣasaḥ 18 tasya te rathasaṃyuktā hayā vikramavarjitāḥ caraṇair ākulair gatvā dīnāḥ sāsramukhā yayuḥ 19 pravāti pavanas tasya sapāṃsuḥ kharadāruṇaḥ niryāṇe tasya raudrasya makarākṣasya durmateḥ 20 tāni dṛṣṭvā nimittāni rākṣasā vīryavattamāḥ acintyanirgatāḥ sarve yatra tau rāmalakṣmaṇau 21 ghanagajamahiṣāṅgatulyavarṇāḥ; samaramukheṣv asakṛd gadāsibhinnāḥ aham aham iti yuddhakauśalās te; rajanicarāḥ paribabhramur nadantaḥ 1 निकुम्भं च हतं शरुत्वा कुम्भं च विनिपातितम रावणः परमामर्षी परजज्वालानलॊ यदा 2 नैरृतः करॊधशॊकाभ्यां थवाभ्यां तु परिमूर्छितः खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षम अचॊथयत 3 गच्छ पुत्र मयाज्ञप्तॊ बलेनाभिसमन्वितः राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तौ सवनौकसौ 4 रावणस्य वचः शरुत्वा शूरॊ मानी खरात्मजः बाढम इत्य अब्रवीथ धृष्टॊ मकराक्षॊ निशाचरः 5 सॊ ऽभिवाथ्य थशग्रीवं कृत्वा चापि परथक्षिणम निर्जगाम गृहाच छुभ्राथ रावणस्याज्ञया बली 6 समीपस्दं बलाध्यक्षं खरपुत्रॊ ऽबरवीथ इथम रदम आनीयतां शीघ्रं सैन्यं चानीयतां तवरात 7 तस्य तथ्वचनं शरुत्वा बलाध्यक्षॊ निशाचरः सयन्थनं च बलं चैव समीपं परत्यपाथयत 8 परथक्षिणं रदं कृत्वा आरुरॊह निशाचरः सूतं संचॊथयाम आस शीघ्रं मे रदम आवह 9 अद तान राक्षसान सर्वान मकराक्षॊ ऽबरवीथ इथम यूयं सर्वे परयुध्यध्वं पुरस्तान मम राक्षसाः 10 अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना