Book 5: Chapter 4

1 tataḥ sa madhyaṃ gatam aṃśumantaṃ; jyotsnāvitānaṃ mahad udvamantam dadarśa dhīmān divi bhānumantaṃ; goṣṭhe vṛṣaṃ mattam iva bhramantam 2 lokasya pāpāni vināśayantaṃ; mahodadhiṃ cāpi samedhayantam bhūtāni sarvāṇi virājayantaṃ; dadarśa śītāṃśum athābhiyāntam 3 yā bhāti lakṣmīr bhuvi mandarasthā; tathā pradoṣeṣu ca sāgarasthā tathaiva toyeṣu ca puṣkarasthā; rarāja sā cāruniśākarasthā 4 haṃso yathā rājatapañjurasthaḥ; siṃho yathā mandarakandarasthaḥ vīro yathā garvitakuñjarasthaś; candro 'pi babhrāja tathāmbarasthaḥ 5 sthitaḥ kakudmān iva tīkṣṇaśṛṅgo; mahācalaḥ śveta ivoccaśṛṅgaḥ hastīva jāmbūnadabaddhaśṛṅgo; vibhāti candraḥ paripūrṇaśṛṅgaḥ 6 prakāśacandrodayanaṣṭadoṣaḥ; pravṛddharakṣaḥ piśitāśadoṣaḥ rāmābhirāmeritacittadoṣaḥ; svargaprakāśo bhagavān pradoṣaḥ 7 tantrī svanāḥ karṇasukhāḥ pravṛttāḥ; svapanti nāryaḥ patibhiḥ suvṛttāḥ naktaṃcarāś cāpi tathā pravṛttā; vihartum atyadbhutaraudravṛttāḥ 8 mattapramattāni samākulāni; rathāśvabhadrāsanasaṃkulāni vīraśriyā cāpi samākulāni; dadarśa dhīmān sa kapiḥ kulāni 9 parasparaṃ cādhikam ākṣipanti; bhujāṃś ca pīnān adhivikṣipanti mattapralāpān adhivikṣipanti; mattāni cānyonyam adhikṣipanti 10 rakṣāṃsi vakṣāṃsi ca vikṣipanti; gātrāṇi kāntāsu ca vikṣipanti dadarśa kāntāś ca samālapanti; tathāparās tatra punaḥ svapanti 11 mahāgajaiś cāpi tathā nadadbhiḥ; sūpūjitaiś cāpi tathā susadbhiḥ rarāja vīraiś ca viniḥśvasadbhir; hrado bhujaṅgair iva niḥśvasadbhiḥ

rarāja vīraiś ca viniḥśvasadbhir; hrado bhujaṅgair iva niḥśvasadbhiḥ 12 buddhipradhānān rucirābhidhānān; saṃśraddadhānāñ jagataḥ pradhānān nānāvidhānān rucirābhidhānān; dadarśa tasyāṃ puri yātudhānān 13 nananda dṛṣṭvā sa ca tān surūpān; nānāguṇān ātmaguṇānurūpān vidyotamānān sa ca tān surūpān; dadarśa kāṃś cic ca punar virūpān 14 tato varārhāḥ suviśuddhabhāvās; teṣāṃ striyas tatra mahānubhāvāḥ priyeṣu pāneṣu ca saktabhāvā; dadarśa tārā iva suprabhāvāḥ 15 śriyā jvalantīs trapayopagūḍhā; niśīthakāle ramaṇopagūḍhāḥ dadarśa kāś cit pramadopagūḍhā; yathā vihaṃgāḥ kusumopagūḍāḥ 16 anyāḥ punar harmyatalopaviṣṭās; tatra priyāṅkeṣu sukhopaviṣṭāḥ bhartuḥ priyā dharmaparā niviṣṭā; dadarśa dhīmān manadābhiviṣṭāḥ 17 aprāvṛtāḥ kāñcanarājivarṇāḥ; kāś cit parārdhyās tapanīyavarṇāḥ punaś ca kāś cic chaśalakṣmavarṇāḥ; kāntaprahīṇā rucirāṅgavarṇāḥ 18 tataḥ priyān prāpya mano'bhirāmān; suprītiyuktāḥ prasamīkṣya rāmāḥ gṛheṣu hṛṣṭāḥ paramābhirāmā; haripravīraḥ sa dadarśa rāmāḥ 19 candraprakāśāś ca hi vaktramālā; vakrākṣipakṣmāś ca sunetramālāḥ vibhūṣaṇānāṃ ca dadarśa mālāḥ; śatahradānām iva cārumālāḥ 20 na tv eva sītāṃ paramābhijātāṃ; pathi sthite rājakule prajātām latāṃ praphullām iva sādhujātāṃ; dadarśa tanvīṃ manasābhijātām 21 sanātane vartmani saṃniviṣṭāṃ; rāmekṣaṇīṃ tāṃ madanābhiviṣṭām bhartur manaḥ śrīmad anupraviṣṭāṃ; strībhyo varābhyaś ca sadā viśiṣṭām 22 uṣṇārditāṃ sānusṛtāsrakaṇṭhīṃ; purā varārhottamaniṣkakaṇṭhīm

uṣṇārditāṃ sānusṛtāsrakaṇṭhīṃ; purā varārhottamaniṣkakaṇṭhīm sujātapakṣmām abhiraktakaṇṭhīṃ; vane pravṛttām iva nīlakaṇṭhīm 23 avyaktalekhām iva candralekhāṃ; pāṃsupradigdhām iva hemalekhām kṣataprarūḍhām iva bāṇalekhāṃ; vāyuprabhinnām iva meghalekhām 24 sītām apaśyan manujeśvarasya; rāmasya patnīṃ vadatāṃ varasya babhūva duḥkhābhihataś cirasya; plavaṃgamo manda ivācirasya 1 ततः स मध्यं गतम अंशुमन्तं; जयॊत्स्नावितानं महथ उथ्वमन्तम थथर्श धीमान थिवि भानुमन्तं; गॊष्ठे वृषं मत्तम इव भरमन्तम 2 लॊकस्य पापानि विनाशयन्तं; महॊथधिं चापि समेधयन्तम भूतानि सर्वाणि विराजयन्तं; थथर्श शीतांशुम अदाभियान्तम 3 या भाति लक्ष्मीर भुवि मन्थरस्दा; तदा परथॊषेषु च सागरस्दा तदैव तॊयेषु च पुष्करस्दा; रराज सा चारुनिशाकरस्दा 4 हंसॊ यदा राजतपञ्जुरस्दः; सिंहॊ यदा मन्थरकन्थरस्दः वीरॊ यदा गर्वितकुञ्जरस्दश; चन्थ्रॊ ऽपि बभ्राज तदाम्बरस्दः 5 सदितः ककुथ्मान इव तीक्ष्णशृङ्गॊ; महाचलः शवेत इवॊच्चशृङ्गः हस्तीव जाम्बूनथबथ्धशृङ्गॊ; विभाति चन्थ्रः परिपूर्णशृङ्गः 6 परकाशचन्थ्रॊथयनष्टथॊषः; परवृथ्धरक्षः पिशिताशथॊषः रामाभिरामेरितचित्तथॊषः; सवर्गप्रकाशॊ भगवान परथॊषः 7 तन्त्री सवनाः कर्णसुखाः परवृत्ताः; सवपन्ति नार्यः पतिभिः सुवृत्ताः नक्तंचराश चापि तदा परवृत्ता; विहर्तुम अत्यथ्भुतरौथ्रवृत्ताः 8 मत्तप्रमत्तानि समाकुलानि; रदाश्वभथ्रासनसंकुलानि वीरश्रिया चापि समाकुलानि; थथर्श धीमान स कपिः कुलानि 9 परस्परं चाधिकम आक्षिपन्ति; भुजांश च पीनान अधिविक्षिपन्ति मत्तप्रलापान अधिविक्षिपन्ति; मत्तानि चान्यॊन्यम अधिक्षिपन्ति 10 रक्षांसि वक्षांसि च विक्षिपन्ति; गात्राणि कान्तासु च विक्षिपन्ति