Rig Veda Book 10: Hymn 88

हविष पान्तमजरं सवर्विदि दिविस्प्र्श्याहुतं जुष्टमग्नौ | तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कंस्वधया पप्रथन्त || गीर्णं भुवनं तमसपगूळमाविः सवरभवज्जातेग्नौ | तस्य देवाः पर्थिवि दयौरुतापो.अरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य || देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं सतोषाण्यजरम्ब्र्हन्तम | यो भानुना पर्थिविं दयामुतेमामाततानरोदसी अन्तरिक्षम || यो होतासीत परथमो देवजुष्टो यं समञ्जन्नाज्येनाव्र्णानः | स पतत्रीत्वरं सथ जगद यच्छ्वात्रमग्निरक्र्नोज्जातवेदः || यज्जतवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन | तं तवहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवोरोदसिप्राः || मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सुर्यो जायतेप्रातरुद्यन | मयामु तु यज्ञियानामेतमपो यत्तूर्णिश्चरति परजानन || दर्शेन्यो यो महिना समिद्धो.अरोचत दिवियोनिर्विभावा | तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व अजुहवुस्तनूपाः || सूक्तवकं परथममादिदग्निमादिद धविरजनयन्तदेवाः | स एषां यज्ञो अभवत तनूपस्तं दयौर्वेदतं परिथिवि तमापः || यं देवासो अजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानिविश्वा | सो अर्चिषा पर्थिवीं दयामुतेमां रजूयमानोतपन महित्वा || सतोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभीरोदसिप्राम | तमू अक्र्ण्वन तरेधा भुवे कं स ओषधीःपचति विश्वरूपाः || यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम | यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित परापश्यन्भुवनानि विश्वा || विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामक्र्ण्वन | आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमोर्चिषा यन || वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो.अग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम |

वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो.अग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम | नक्षत्रं परत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षन्तविषं बर्हन्तम || वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसं मन्त्रैरग्निं कविमछा वदामः | यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्तादुतदेवः परस्तात || दवे सरुती अश्र्णवं पितॄणामहं देवानामुतमर्त्यानाम | ताभ्यामिदं विश्वमेजत समेति यदन्तरापितरं मातरं च || दवे समीची बिभ्र्तश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसाविम्र्ष्टम | स परत्यं विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुछन्तरणिर्भ्राजमानः || यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद | आ शेकुरित सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं कैदं वि वोचत || कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु सविदापः | नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पर्छामि वः कवयोविद्मने कम || यावन्मात्रमुषसो न परतीकं सुपर्ण्यो वसतेमातरिश्वः | तावद दधात्युप यज्ञमायन बराह्मणोहोतुरवरो निषीदन || haviṣ pāntamajaraṃ svarvidi divispṛśyāhutaṃ juṣṭamaghnau | tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kaṃsvadhayā paprathanta || ghīrṇaṃ bhuvanaṃ tamasapaghūḷamāviḥ svarabhavajjāteaghnau | tasya devāḥ pṛthivi dyaurutāpo.araṇayannoṣadhīḥ sakhye asya || devebhirnviṣito yajñiyebhiraghniṃ stoṣāṇyajarambṛhantam | yo bhānunā pṛthiviṃ dyāmutemāmātatānarodasī antarikṣam || yo hotāsīt prathamo devajuṣṭo yaṃ samañjannājyenāvṛṇānaḥ | sa patatrītvaraṃ stha jaghad yacchvātramaghnirakṛnojjātavedaḥ || yajjatavedo bhuvanasya mūrdhannatiṣṭho aghne saha rocanena | taṃ tvahema matibhirghīrbhirukthaiḥ sa yajñiyo abhavorodasiprāḥ || mūrdhā bhuvo bhavati naktamaghnistataḥ suryo jāyateprātarudyan |

mūrdhā bhuvo bhavati naktamaghnistataḥ suryo jāyateprātarudyan | mayāmu tu yajñiyānāmetamapo yattūrṇiścarati prajānan || dṛśenyo yo mahinā samiddho.arocata diviyonirvibhāvā | tasminnaghnau sūktavākena devā havirviśva ajuhavustanūpāḥ || sūktavakaṃ prathamamādidaghnimādid dhavirajanayantadevāḥ | sa eṣāṃ yajño abhavat tanūpastaṃ dyaurvedataṃ prithivi tamāpaḥ || yaṃ devāso ajanayantāghniṃ yasminnājuhavurbhuvanāniviśvā | so arciṣā pṛthivīṃ dyāmutemāṃ ṛjūyamānoatapan mahitvā || stomena hi divi devāso aghnimajījanañchaktibhīrodasiprām | tamū akṛṇvan tredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥpacati viśvarūpāḥ || yadedenamadadhuryajñiyāso divi devāḥ sūryamāditeyam | yadā cariṣṇū mithunāvabhūtāmādit prāpaśyanbhuvanāni viśvā || viśvasmā aghniṃ bhuvanāya devā vaiśvānaraṃ ketumahnāmakṛṇvan | ā yastatānoṣaso vibhātīrapo ūrṇoti tamoarciṣā yan || vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso.aghniṃ devā ajanayannajuryam | nakṣatraṃ pratnamaminaccariṣṇu yakṣasyādhyakṣantaviṣaṃ bṛhantam || vaiśvānaraṃ viśvahā dīdivāṃsaṃ mantrairaghniṃ kavimachā vadāmaḥ | yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastādutadevaḥ parastāt || dve srutī aśṛṇavaṃ pitṝṇāmahaṃ devānāmutamartyānām | tābhyāmidaṃ viśvamejat sameti yadantarāpitaraṃ mātaraṃ ca || dve samīcī bibhṛtaścarantaṃ śīrṣato jātaṃ manasāvimṛṣṭam | sa pratyaṃ viśvā bhuvanāni tasthāvaprayuchantaraṇirbhrājamānaḥ || yatrā vadete avaraḥ paraśca yajñanyoḥ kataro nau vi veda | ā śekurit sadhamādaṃ sakhāyo nakṣanta yajñaṃ kaidaṃ vi vocat ||

katyaghnayaḥ kati sūryāsaḥ katyuṣāsaḥ katyu svidāpaḥ | nopaspijaṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛchāmi vaḥ kavayovidmane kam || yāvanmātramuṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasatemātariśvaḥ | tāvad dadhātyupa yajñamāyan brāhmaṇohoturavaro niṣīdan ||