Pocket Oracle

Library › Hinduism › The Rig Veda in Sanskrit

Rig Veda Book 4: Hymn 2

The Rig Veda in Sanskrit · 3 passages

1

अतस तवं दर्श्यां अग्न एतान पड्भिः पश्येर अद्भुतां अर्य एवैः || तवम अग्ने वाघते सुप्रणीतिः सुतसोमाय विधते यविष्ठ | रत्नम भर शशमानाय घर्ष्वे पर्थु शचन्द्रम अवसे चर्षणिप्राः || अधा ह यद वयम अग्ने तवाया पड्भिर हस्तेभिश चक्र्मा तनूभिः | रथं न करन्तो अपसा भुरिजोर रतं येमुः सुध्य आशुषाणाः || अधा मातुर उषसः सप्त विप्रा जायेमहि परथमा वेधसो नॄन | दिवस पुत्रा अङगिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः || अधा यथा नः पितरः परासः परत्नासो अग्न रतम आशुषाणाः | शुचीद अयन दीधितिम उक्थशासः कषामा भिन्दन्तो अरुणीर अप वरन || सुकर्माणः सुरुचो देवयन्तो ऽयो न देवा जनिमा धमन्तः | शुचन्तो अग्निं वव्र्धन्त इन्द्रम ऊर्वं गव्यम परिषदन्तो अग्मन || आ यूथेव कषुमति पश्वो अख्यद देवानां यज जनिमान्त्य उग्र | मर्तानां चिद उर्वशीर अक्र्प्रन वर्धे चिद अर्य उपरस्यायोः || अकर्म ते सवपसो अभूम रतम अवस्रन्न उषसो विभातीः | अनूनम अग्निम पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्म्र्जतश चारु चक्षुः || एता ते अग्न उचथानि वेधो ऽवोचाम कवये ता जुषस्व | उच छोचस्व कर्णुहि वस्यसो नो महो रायः पुरुवार पर यन्धि || yo martyeṣv amṛta ṛtāvā devo deveṣv aratir nidhāyi | hotā yajiṣṭho mahnā śucadhyai havyair aghnir manuṣa īrayadhyai || iha tvaṃ sūno sahaso no adya jāto jātāṃ ubhayāṃ antar aghne | dūta īyase yuyujāna ṛṣva ṛjumuṣkān vṛṣaṇaḥ śukrāṃś ca || atyā vṛdhasnū rohitā ghṛtasnū ṛtasya manye manasā javiṣṭhā | antar īyase aruṣā yujāno yuṣmāṃś ca devān viśa ā ca martān || aryamaṇaṃ varuṇam mitram eṣām indrāviṣṇū maruto aśvinota | svaśvo aghne surathaḥ surādhā ed u vaha suhaviṣe janāya ||

2

svaśvo aghne surathaḥ surādhā ed u vaha suhaviṣe janāya || ghomāṃ aghne 'vimāṃ aśvī yajño nṛvatsakhā sadam id apramṛṣyaḥ | iḷāvāṃ eṣo asura prajāvān dīrgho rayiḥ pṛthubudhnaḥ sabhāvān || yas ta idhmaṃ jabharat siṣvidāno mūrdhānaṃ vā tatapate tvāyā | bhuvas tasya svatavāṃḥ pāyur aghne viśvasmāt sīm aghāyata uruṣya || yas te bharād anniyate cid annaṃ niśiṣan mandram atithim udīrat | ā devayur inadhate duroṇe tasmin rayir dhruvo astu dāsvān || yas tvā doṣā ya uṣasi praśaṃsāt priyaṃ vā tvā kṛṇavate haviṣmān | aśvo na sve dama ā hemyāvān tam aṃhasaḥ pīparo dāśvāṃsam || yas tubhyam aghne amṛtāya dāśad duvas tve kṛṇavate yatasruk | na sa rāyā śaśamāno vi yoṣan nainam aṃhaḥ pari varad aghāyoḥ || yasya tvam aghne adhvaraṃ jujoṣo devo martasya sudhitaṃ rarāṇaḥ | prīted asad dhotrā sā yaviṣṭhāsāma yasya vidhato vṛdhāsaḥ || cittim acittiṃ cinavad vi vidvān pṛṣṭheva vītā vṛjinā ca martān | rāye ca naḥ svapatyāya deva ditiṃ ca rāsvāditim uruṣya || kaviṃ śaśāsuḥ kavayo 'dabdhā nidhārayanto duryāsv āyoḥ | atas tvaṃ dṛśyāṃ aghna etān paḍbhiḥ paśyer adbhutāṃ arya evaiḥ || tvam aghne vāghate supraṇītiḥ sutasomāya vidhate yaviṣṭha | ratnam bhara śaśamānāya ghṛṣve pṛthu ścandram avase carṣaṇiprāḥ || adhā ha yad vayam aghne tvāyā paḍbhir hastebhiś cakṛmā tanūbhiḥ | rathaṃ na kranto apasā bhurijor ṛtaṃ yemuḥ sudhya āśuṣāṇāḥ || adhā mātur uṣasaḥ sapta viprā jāyemahi prathamā vedhaso nṝn | divas putrā aṅghiraso bhavemādriṃ rujema dhaninaṃ śucantaḥ ||

3

adhā yathā naḥ pitaraḥ parāsaḥ pratnāso aghna ṛtam āśuṣāṇāḥ | śucīd ayan dīdhitim ukthaśāsaḥ kṣāmā bhindanto aruṇīr apa vran || sukarmāṇaḥ suruco devayanto 'yo na devā janimā dhamantaḥ | śucanto aghniṃ vavṛdhanta indram ūrvaṃ ghavyam pariṣadanto aghman || ā yūtheva kṣumati paśvo akhyad devānāṃ yaj janimānty ughra | martānāṃ cid urvaśīr akṛpran vṛdhe cid arya uparasyāyoḥ || akarma te svapaso abhūma ṛtam avasrann uṣaso vibhātīḥ | anūnam aghnim purudhā suścandraṃ devasya marmṛjataś cāru cakṣuḥ || etā te aghna ucathāni vedho 'vocāma kavaye tā juṣasva | uc chocasva kṛṇuhi vasyaso no maho rāyaḥ puruvāra pra yandhi ||

Source: Internet Sacred Text Archive, file hin/rvsan/rv04002.htm.

Ask a question