Pocket Oracle

Library › Hinduism › The Mahabharata in Sanskrit

Book 8: Chapter 65

The Mahabharata in Sanskrit · 6 passages

1

1 [स] तौ शङ्खभेरी निनथे समृथ्धे; समीयतुः शवेतहयौ नराग्र्यौ वैकर्तनः सूतपुत्रॊ ऽरजुनश च; थुर्मन्त्रिते तव पुत्रस्य राजन 2 यदा गजौ हैमवतौ परभिन्नौ; परगृह्य थन्ताव इव वाशितार्दे तदा समाजग्मतुर उग्रवेगौ; धनंजयश चाधिरदिश च वीरौ 3 बलाहकेनेव यदाबलाहकॊ; यथृच्छया वा गिरिणा गिरिर यदा तदा धनुर्ज्यातलनेमि निस्वनौ; समीयतुस ताव इषुवर्षवर्षिणौ 4 परवृथ्धशृङ्गथ्रुम वीरुथ ओषधी; परवृथ्धनानाविध पर्वतौकसौ यदाचलौ वा गलितौ महाबलौ; तदा महास्त्रैर इतरेतरं घनतः 5 स संनिपातस तु तयॊर महान अभूत; सुरेश वैरॊच्चनयॊर यदा पुरा शरैर विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः; सुथुःसहॊ ऽनयैः पटु शॊणितॊथकः 6 परभूतपथ्मॊत्पल मत्स्यकच्छपौ; महाह्रथौ पण्षि गणानुनाथितौ सुसंनिकृष्टाव अनिलॊथ्धतौ यदा; तदा रदौ तौ धवजिनौ समीयतुः 7 उभौ महेन्थ्रस्य सामान विक्रमाव; उभौ महेन्थ्रप्रतिमौ महारदौ महेन्थ्रवज्रप्रतिमैश च सायकैर; महेन्थ्र वृत्राव इव संप्रजह्रतुः 8 सनागपत्त्यश्वरदे उभे बले; विचित्रवर्णाभरणाम्बर सरजे चकम्पतुश चॊन्नमतः सम विस्मयाथ; वियथ गताश चार्जुन कर्ण संयुगे 9 भुजाः सवज्राङ्गुलयः समुच्छ्रिताः; ससिंह नाथा हृषितैर थिथृक्षुभिः यथार्जुनं मत्तम इव थविपॊ थविपं; समभ्ययाथ आधिरदिर जिघांसया 10 अभ्यक्रॊशन सॊमकास तत्र पार्दं; वरस्व याह्य अर्जुन विध्य कर्णम छिन्ध्य अस्य मूर्धानम अलं चिरेण; शरथ्धां च राज्याथ धृतराष्ट्र सूनॊः 11 तदास्माकं बहवस तत्र यॊधाः; कर्णं तथा याहि याहीत्य अवॊचन जह्य अर्जुनं कर्ण ततः सचीराः; पुनर वनं यान्तु चिराय पार्दाः 12 ततः कर्णः परदमं तत्र पार्दं; महेषुभिर थशभिः पर्यविध्यत

2

सा सर्वतः परेक्ष्य थिशॊ विशून्या; भयावथीर्णैः कुरुभिर विहीनः न विव्यदे भारत तत्र कर्णः; परतीपम एवार्जुनम अभ्यधावत 1 [s] tau śaṅkhabherī ninade samṛddhe; samīyatuḥ śvetahayau narāgryau vaikartanaḥ sūtaputro 'rjunaś ca; durmantrite tava putrasya rājan 2 yathā gajau haimavatau prabhinnau; pragṛhya dantāv iva vāśitārthe tathā samājagmatur ugravegau; dhanaṃjayaś cādhirathiś ca vīrau 3 balāhakeneva yathābalāhako; yadṛcchayā vā giriṇā girir yathā tathā dhanurjyātalanemi nisvanau; samīyatus tāv iṣuvarṣavarṣiṇau 4 pravṛddhaśṛṅgadruma vīrud oṣadhī; pravṛddhanānāvidha parvataukasau yathācalau vā galitau mahābalau; tathā mahāstrair itaretaraṃ ghnataḥ 5 sa saṃnipātas tu tayor mahān abhūt; sureśa vairoccanayor yathā purā śarair vibhugnāṅganiyantṛvāhanaḥ; suduḥsaho 'nyaiḥ paṭu śoṇitodakaḥ 6 prabhūtapadmotpala matsyakacchapau; mahāhradau paṇṣi gaṇānunāditau susaṃnikṛṣṭāv aniloddhatau yathā; tathā rathau tau dhvajinau samīyatuḥ 7 ubhau mahendrasya sāmāna vikramāv; ubhau mahendrapratimau mahārathau mahendravajrapratimaiś ca sāyakair; mahendra vṛtrāv iva saṃprajahratuḥ 8 sanāgapattyaśvarathe ubhe bale; vicitravarṇābharaṇāmbara sraje cakampatuś connamataḥ sma vismayād; viyad gatāś cārjuna karṇa saṃyuge 9 bhujāḥ savajrāṅgulayaḥ samucchritāḥ; sasiṃha nādā hṛṣitair didṛkṣubhiḥ yadārjunaṃ mattam iva dvipo dvipaṃ; samabhyayād ādhirathir jighāṃsayā 10 abhyakrośan somakās tatra pārthaṃ; varasva yāhy arjuna vidhya karṇam

3

abhyakrośan somakās tatra pārthaṃ; varasva yāhy arjuna vidhya karṇam chindhy asya mūrdhānam alaṃ cireṇa; śraddhāṃ ca rājyād dhṛtarāṣṭra sūnoḥ 11 tathāsmākaṃ bahavas tatra yodhāḥ; karṇaṃ tadā yāhi yāhīty avocan jahy arjunaṃ karṇa tataḥ sacīrāḥ; punar vanaṃ yāntu cirāya pārthāḥ 12 tataḥ karṇaḥ prathamaṃ tatra pārthaṃ; maheṣubhir daśabhiḥ paryavidhyat tam arjunaḥ pratyavidhyac chitāgraiḥ; kakṣāntare daśabhir atīva kruddhaḥ 13 parasparaṃ tau viśikhaiḥ sutīkṣṇais; tatakṣatuḥ sūtaputro 'rjunaś ca parasparasyāntarepsū vimarde; subhīmam abhyāyayatuḥ prahṛṣṭau 14 amṛṣyamāṇaś ca mahāvimarde; tatrākrudhyad bhīmaseno mahātmā athābravīt pāṇinā pāṇim āghnan; saṃdaṣṭauṣṭha nṛtyati vādayann iva kathaṃ nu tvāṃ sūtaputraḥ kirīṭin; maheṣubhir daśabhir avidhyad agre 15 yayā dhṛtyā sarvabhūtāny ajaiṣīr; grāsaṃ dadad vahnaye khāṇḍave tvam tayā dhṛtyā sūtaputraṃ jahi tvam; ahaṃ vainaṃ gadayā pothayiṣye 16 athābravīd vāsudevo'pi pārthaṃ; dṛṣṭvā ratheṣūn pratihanyamānān amīmṛdat sarvathā te 'dya karṇo; hy astrair astrāṇi kim idaṃ kirīṭin 17 sa vīra kiṃ muhyasi nāvadhīyase; nadanty ete kuravaḥ saṃprahṛṣṭāḥ karṇaṃ puraskṛtya vidur hi sarve; tvad astram astrair vinipātyamānam 18 yayā dhṛtyā nihataṃ tāmasāstraṃ; yuge yuge rākṣasāś cāpi ghorāḥ dambhodbhavāś cāsurāś cāhaveṣu; tayā dhṛtyā tvaṃ jahi sūtaputram 19 anenā vāsya kṣura neminādya; saṃchinddhi mūrdhānam areḥ prasahya mayā nisṛṣṭena sudarśanena; vajreṇa śakro namucer ivāreḥ

4

mayā nisṛṣṭena sudarśanena; vajreṇa śakro namucer ivāreḥ 20 kirāta rūpī bhagavān yayā ca; tvayā mahatyā paritoṣito 'bhūt tāṃ tvaṃ dhṛtiṃ vīra punar gṛhītvā; sahānubandhaṃ jahi sūtaputram 21 tato mahīṃ sāgaramekhalāṃ taṃ; sapattanāṃ grāmavatīṃ samṛddhām prayaccha rājñe nihatāri sāṃghāṃ; yaśaś ca pārthātulam āpnuhi tvam 22 saṃcodito bhīma janārdanabhyaṃ; smṛtvā tadātmānam avekṣya sattvam mahātmanaś cāgamane viditvā; prayojanaṃ keśavam ity uvāca 23 prāduṣkaromy eṣa mahāstram ugraṃ; śivāya lokasya vadhāya sauteḥ tan me 'nujanātu bhavān surāś ca; brahmā bhuvo brahma vidaś ca sarve 24 ity ūcivān brāhmam asahyam astraṃ; prāduścakre manasā saṃvidheyam tato diśaś ca pradiśaś ca sarvāḥ; samāvṛṇot sāyakair bhūri tejāḥ sa sarjabāṇān bharatarṣabho 'pi; śataṃ śatānekavad āśu vegān 25 vaikartanenāpi tathājimadhye; sahasraśo bāṇagaṇā visṛṣṭāḥ te ghoṣiṇaḥ pāṇḍavam abhyupeyuḥ; pajanya muktā iva vāridhārāḥ 26 sa bhīmāsenaṃ ca janārdanaṃ ca; kirīṭinaṃ cāpy amanuṣyakarmā tribhis tribhir bhīmabalo nihatyā; nanāda ghoraṃ mahatā svareṇa 27 sa karṇa bāṇābhihataḥ kirīṭī; bhīmaṃ tathā prekṣya janārdanaṃ ca amṛṣyamāṇaḥ punār eva pārthaḥ; śarān daśāṣṭau ca samudbabarha 28 suṣeṇam ekena śareṇa viddhvā śalyāṃ; caturbhis tribhir eva karṇam tataḥ sumuktair daśabhir jaghāna; sabhā patiṃ kāñcanavarma nāddham 29 sā rājaputro viśirā vibāhur; vivāji sūto vidhanur viketuḥ tato rathāgrād apatat prabhagnaḥ; paraśvadhaiḥ śāla ivābhikṛttaḥ

5

tato rathāgrād apatat prabhagnaḥ; paraśvadhaiḥ śāla ivābhikṛttaḥ 30 punaś ca karṇaṃ tribhir aṣṭabhiś ca; dvābhyāṃ caturbhir daśabhiś ca viddhvā cātuḥ śatan dviradān sāyudhīyān; hatvā rathān aṣṭa śataṃ jaghāna sahasram aśvāṃś ca punaś ca sādīn; aṣṭau sahasrāṇi ca pātti vīrān 31 dṛṣṭvāji mukhyāv atha yudhyamānau; didṛkṣavaḥ śūra varāv arighnau karṇaṃ ca pārthaṃ ca niyāmya vāhān; khasthā mahīsthāś ca janāvatasthuḥ 32 tato dhanurjyā sahasātikṛṣṭā; sughoṣam ācchidyata pāṇḍavasya tasmin kṣaṇe sūtaputras tu pārthaṃ; samāccinot kṣudrakāṇāṃ śatena 33 nirmuktasarpapratimaiś ca tīkṣṇais; tailapradhautaiḥ khaga pātravājaiḥ ṣaṣṭyā nārācair vāsudevaṃ bibheda; tadantaraṃ somakāḥ prādravanta 34 tato dhanurjyām avadhamya śīghraṃ; śarān astān ādhirather vidhamya susaṃrabdhaḥ karṇa śarakṣatāṅgo; raṇe pārthaḥ somakān pratyagṛhṇāt na pakṣiṇaḥ sāmpatanty antarikṣe; kṣepīyasāstreṇa kṛte 'ndhakāre 35 śalyaṃ ca pārtho daśabhiḥ pṛṣatkair; bhṛśaṃ tanutre prahasann avidhyat tataḥ kārṇaṃ dvādaśabhiḥ sumuktair; viddhvā punaḥ saptabhir abhyavidhyat 36 sa pārtha bāṇāsanaveganunnair; dṛḍhāhataḥ patribhir ugravegaiḥ vibhinnagātraḥ kṣatajokṣitāṅgaḥ; karṇo babhau rudra ivātateṣuḥ 37 tatas tribhiś ca tridāśādhipopamaṃ; śarair bibhedādhirathir dhanaṃjayam śarāṃs tu pañca jvalitān ivoragān; pravīrayām āsa jighāṃsur accyute 38 te varma bhittvā puruṣottamasya; suvarṇacitraṃ nyapatan sumuktāḥ vegena gām āviviśuḥ suvegāḥ; snātvā ca karṇābhimukhāḥ pratīyuḥ

6

39 tān pañca bhallais tvaritaiḥ sumuktais; tridhā tridhaikaikam athoccakarta dhanaṃjayas te nyapatan pṛthivyāṃ; mahāhayas takṣaka putra pakṣāḥ 40 tataḥ prajajvāla kirīṭamālī; krodhena kakṣaṃ pradahann ivāgniḥ sa karṇam ākarṇavikṛṣṭasṛṣṭaiḥ; śaraiḥ śarīrāntakarair jvaladbhiḥ marmasv avidhyat sa cacāla duḥkhād; dhairyāt tu tasthāv atimātradhairyaḥ 41 tataḥ śaraughaiḥ pradiśo diśaś ca; raviprabhā karṇa rathaś ca rājan adṛśya āsīt kupite dhanaṃjaye; tuṣāranīhāravṛtaṃ yathā nabhaḥ 42 sacakrarakṣān atha pādarakṣān; puraḥsarān pṛṣṭhagopāṃś ca sarvān duryodhanenānumatān arighnān; samuccitān surathān sārabhūtān 43 dvisāhasrān samare savyasācī; kurupravīrān ṛṣabhaḥ kurūṇām kṣaṇena sarvān sarathāśvasūtān; nināya rājan kṣāyam ekavīraḥ 44 athāpalāyanta vihāya karṇaṃ; tavātmajāḥ kuravaś cāvaśiṣṭāḥ hatān avakīrya śarakṣatāṃś ca; lālapyamānāṃs tanayān pitṝṃś ca 45 sā sarvataḥ prekṣya diśo viśūnyā; bhayāvadīrṇaiḥ kurubhir vihīnaḥ na vivyathe bhārata tatra karṇaḥ; pratīpam evārjunam abhyadhāvat

Source: Internet Sacred Text Archive, file hin/mbs/mbs08065.htm.

Ask a question